Al een paar keer ben ik de vraag tegengekomen: wat is ‘beter’, water koken in een fluitketel of in een waterkoker? Natuurlijk hangt ‘beter’ sterk af van wat je dan goed of slecht vindt, maar het leek me interessant er eens naar te kijken.
Om het enigszins ‘wetenschappelijk’ aan te pakken heb ik eerst de meetmethode bedacht. Allereerst heb de benodigdheden verzameld:
- Fluitketel
- Waterkoker
- Conrad Energy Monitor 3000
- Stopwatch
- Maatbeker
- OpenOffice Calc
De meetmethode is simpel: ik kook een bepaalde hoeveelheid water en ik meet hoeveel tijd dat kost, en hoeveel gas c.q. elektriciteit er verbruikt wordt. Om het gasverbruik te kunnen meten heb ik de CV-ketel voor de duur van experiment uitgezet, zodat alleen het koken van het water gas verbruikte en ik op de gasmeter het gasverbruik of kon lezen. Ik heb elke hoeveelheid water slechts één keer gekookt, om dit experiment nauwkeuriger te doen zou je elke meting een paar keer moeten doen. Daar had ik echter geen zin in. De fluitketel en waterkoker heb ik tussen de metingen door af laten koelen naar kamertemperatuur. Bij de fluitketel stopte ik de meting op het moment dat ik de fluit net kon horen opkomen, bij de waterkoker stopte ik de meting bij het terugklikken van de schakelaar. Omdat er in de waterkoker minimaal 0,5 l water moet en er maximaal 1,5 l in past, heb ik stapjes van 0,25 l gemeten (0,5, 0,75, 1, 1,25 en 1,5 l).
Het energie verbruik
Volgens wikipedia heeft één kubieke meter aardgas een energie-inhoud van 8,8 kWh. Ik heb het gasverbruik van het koken met de fluitketel omgerekend naar kWh om een vergelijk te kunnen maken.
Dit is het resultaat:
Energie verbruik van waterkoker en fluitketel
Op de verticale as staat het energieverbruik in kWh, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. Eén ding is direct duidelijk: de fluitketel verbruikt veel meer energie om een gegeven hoeveelheid water aan de kook te brengen dan de waterkoker. Ik vind de sprong bij de fluitketel van 1 naar 1,25 liter erg groot, het zou kunnen zijn dat daar een meetfout zit, het zou kunnen zijn dat een grotere hoeveelheid water echt zoveel meer gas kost om te koken.
Dat is natuurlijk niet het hele verhaal. Om elektriciteit te maken wordt in elektriciteitscentrales steenkool en aardgas verstookt. Het is moeilijk om een schatting te maken hoeveel kubieke meter aardgas er in een elektriciteitscentrale verstookt moet worden om bij ons thuis één kWh uit het stopkontakt te laten komen. Als ik een wilde gok doe zou voor de waterkoker netto misschien het dubbele aan energie gerekend moeten worden om de hele keten mee te nemen, maar dan nog is de waterkoker in het voordeel. Daarnaast kost het ook energie om gas bij ons thuis te krijgen, dus dat zou het verschil weer wat groter maken.
Daarnaast is er nog een ander verschil: aardgas is op dit moment niet duurzaam. Het zit in de grond, het is fossiel, we pompen het omhoog en op = op. Elektriciteit kan vrij makkelijk duurzaam opgewekt worden; uit windturbines of zoals wij het doen met onze eigen zonnestroompanelen. Nog een voordeeltje voor de waterkoker.
Hoe lang duurt het?
Ik heb ook de tijd gemeten die het water nodig had om te koken. Het resultaat:
De tijdsduur van het tot kook brengen van het water.
Op de verticale as de tijd die het kostte om een bepaalde hoeveelheid water aan de kook te brengen, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. Het is duidelijk: het koken met de fluitketel duurt bijna twee keer zo lang als met de waterkoker. Weer een punt in het voordeel van de waterkoker.
De kosten
Als laatste is het ook interessant te kijken naar het geld wat het kost. Ik heb aangenomen dat een kWh elektriciteit € 0,22 kost en een kubieke meter aardgas € 0,60. Dit zijn de kosten:
De kosten voor het koken van water in een waterkoker en fluitketel
Op de verticale as staan de kosten in euro’s, op de horizontale as de hoeveelheid gekookt water. In de kosten van de fluitketel zit natuurlijk dezelfde rare sprong tussen 1 en 1,25 liter als bij de energie-grafiek, waardoor ik die laatste twee metingen niet vertrouw. Als we naar de eerste drie meetwaarden kijken lijkt het er op dat de kosten van het koken van water in een fluitketel en in een fluitketel elkaar nauwelijks ontlopen.
Conclusie
Je moet altijd oppassen om een conclusie te verbinden aan een slordig uitgevoerd experiment als dit, maar als ik kijk naar bovenstaande waarden lijkt het er op dat het in veel opzichten ‘beter’ is om water met een waterkoker te koken. Dat geldt natuurlijk helemaal als de verbruikte elektriciteit duurzaam wordt opgewekt.
Bron: http://www.olino.org


